Scopenote(nl-BE): Rond 1910 ontstond in Europa een zeer fantasierijke architectuur die emotie bij de toeschouwer wil losweken. In Nederland en Duitsland ontwikkelt zich een stroming in baksteen en spreekt men van baksteenexpressionisme. We vinden dat heel sterk terug in de architectuur van de Amsterdamse School.
Dit inspireerde ook de architecten in Vlaanderen. Baksteenexpressionisme in Vlaanderen herken je aan het ongewone gebruik van baksteen in de gevels: men gebruikt verschillende metselverbanden, bakstenen op hun zijde, geschrankt, uitspringend, in verschillende kleuren en rollagen… Soms heeft de gevel iets hoekig, met vormen die aan kristalstructuren doen denken, soms heeft de gevel een heel vloeiende vorm, waarbij hij in- en uitgolft. In de hoekige variant hebben de muuropeningen ook geometrische vormen, met afgeschuinde hoeken. Soms wordt sculptuur geïntegreerd in het ontwerp, vaak met een mythologische achtergrond: een typische “baardman” (een stoer, bebaard mannenhoofd), een dwerg of een vogel. Ook de ramen kunnen geïnspireerd zijn door de vormgeving van de Amsterdamse School: het gaat dan om houten “blokramen”: dikke, dragende raamkaders, met een sterke opdeling met kleinhouten, met nadruk op het horizontale. Ook de afdekking met een parabolisch pannendak wijst op Amsterdamse-School-invloed. (1910 tot WOII)
Note(nl-BE): In de jaren 1920 gebruiken architecten elementen uit het baksteenexpressionisme ook in gebouwen in art deco. De grens om wel of niet van baksteenexpressionisme te spreken is de hoofdrol die wordt weggelegd voor het baksteenspel.
sources
MEGANCK L. 2002: Bouwen te Gent in het Interbellum (1919-1939), Gent.